Η δύσκολη περίοδος της προετοιμασίας και η ψυχολογική ετοιμότητα των αθλητών

"Πάλι μια ώρα τρέξιμο ρε coach;”, “Σιχαίνομαι τα βάρη!”, “Ή μας μισεί πολύ ο προπονητής ή δεν ξέρει τι του γίνεται, για να μας βάζει να κάνουμε όλα αυτά τα άσχετα!”, “Άλλοι είναι στις παραλίες και στα beach bar και εμείς τρέχουμε πάνω-κάτω χωρίς λόγο.”. Είναι μόνο μερικές από τις ατάκες που λίγο πολύ όλοι οι αθλητές έχουν σκεφτεί, αν όχι πει…

Η περίοδος της προετοιμασίας είναι τις περισσότερες φορές (αν όχι πάντα) το πιο βαρετό και κουραστικό κομμάτι για τους αθλητές. Οι λόγοι διάφοροι και λίγο πολύ γνωστοί. Ιδανικά, η περίοδος προετοιμασίας θα πρέπει να περιλαμβάνει τη σωματική, τεχνική, τακτική και ψυχολογική προετοιμασία των αθλητών. Όσο πιο ισορροπημένη είναι η σχέση αυτών των τεσσάρων, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η συνεισφορά του προγράμματος προετοιμασίας στην επίτευξη των στόχων του αθλητή.
Κατά την πρώτη φάση, αυτή της σωματικής προετοιμασίας, ο αθλητής αναγκάζεται να ακολουθεί ένα πρόγραμμα προπόνησης που θα τον βοηθήσει κυριώς να ανακτήσει τη φυσική του κατάσταση. Όσο να ‘ναι κάτι η αποχή από την προπόνηση, κάτι το χαλάρωμα στις παραλίες, κάτι το φαΐ (άντε και λίγο το ποτό για τους μεγαλύτερους) την έκαναν τη ζημιά τους! Οπότε τώρα τρεξιματάκι, βάρη, κοιλιακοί και τα σχετικά όσο βαρετά, δύσκολα, μονότονα και “άσχετα” με το άθλημα του καθενός και αν είναι, άλλο τόσο είναι απαραίτητα και βοηθητικά. Είναι πολύ συνηθισμένο φαινόμενο εξάλλου αρκετοί τραυματισμοί να συμβαίνουν όταν δεν είμαστε σε καλή φυσική κατάσταση.
Στις επόμενες δύο φάσεις, της τεχνικής και τακτικής προετοιμασίας θα υπάρξει ένα πιο σχετικό με το εκάστοτε άθλημα πρόγραμμα. Σε αυτές τις φάσεις στόχος είναι να βελτιωθεί η τεχνική και η τακτική ως μονάδα αλλά και ως σύνολο όταν πρόκειται για ομαδικό άθλημα. Σε αυτή τη φάση κάθε αθλητής “εκπαιδέυεται”. Μαθαίνει να βελτιώνεται και να αποκτά νέα εφόδια.
Κατά τη διάρκεια που πραγματοποιούνται οι τρεις προηγούμενες φάσεις είναι πολύ σημαντική και η ψυχολογική προετοιμασία ένας αθλητή. Τι σημαίνει αυτό; Να μάθει να χρησιμοποιεί ειδικές ψυχολογικές τεχνικές (νοερή απεικόνηση, τεχνικές χαλάρωσης, αυτοδιάλογο κλπ), οι οποίες θα τον βοηθήσουν να ξεπεράσει τυχόν εμπόδια, όπως το φόβο της αποτυχίας, τη χαμηλή αυτοπεποίθηση, την έλλειψη συγκέντρωσης, την έλλειψη κινήτρου κ.α.
Αυτές οι τεχνικές θα του φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες όχι μόνο κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας, αλλά και στον αγώνα. Στον αγώνα ο αθλητής καλείται να δώσει τον καλύτερό του εαυτό, αξιοποιώντας όλες τις φυσικές και πνευματικές δεξιότητες που απέκτησε κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας.
Ο αγώνας είναι η στιγμή της αλήθειας όπως λένε.. Είναι η στιγμή που ο αθλητής ή/και η ομάδα καλείται να αποδώσει καλύτερα από τους άλλους οι οποίοι έχουν παρόμοιους στόχους. Για το λόγο αυτό η ψυχολογική ετοιμότητα του αθλητή μπορεί να γίνει ένα μεγάλο πλεονέκτημα.

Πώς όμως κατά την δύσκολη περίοδο της προετοιμασίας θα καταφέρει ένας αθλητής να παραμείνει συνεπής, πειθαρχημένος και θα επιδείξει την απαραίτητη υπομονή;
1. Θέτω στόχο ημέρας και στόχους για το σύνολο της προετοιμασίας. Οι στόχοι πρέπει κυρίως να είναι συγκεκριμένοι, εφικτοί και μετρήσιμοι.
2. Βρίσκω κίνητρα. Τα κίνητρα πρέπει να είναι κυρίως εσωτερικά (ηθική ικανοποίηση, αυτοπεποίθηση) και όχι εξωτερικά (χρήματα).
3. Δίνω χρόνο στον εαυτό μου για ξεκούραση. Στην περίοδο προετοιμασίας η κούραση είναι αρκετή, συνεπώς είναι απαραίτητο τόσο για το σώμα όσο και για το μυαλό να ξεκουράζεται και να ανακτά ενέργεια.
4. Σκέφτομαι θετικά. Η θετική σκέψη βοηθά τον αθλητή να συνεχίζει ακόμα και όταν δεν έρχεται το επιθυμητό αποτέλεσμα.
5. Πιστεύω στον εαυτό μου και στις ικανότητές μου. Αν δεν υποστηρίξεις εσύ πρώτα τον εαυτό σου τότε ποιος άλλος; Σίγουρα το να υπάρχει υποστήριξη από προπονητή, άλλους φορείς, γονείς και φίλους είναι εξίσου σημαντικό.
6. Αποδέχομαι την αποτυχία. Κανείς δεν γεννήθηκε έτοιμος και τέλειος. Ο Michael Jordan έλεγε: “Απέτυχα ξανά και ξανά στη ζωή μου και αυτός είναι ο λόγος που πέτυχα”.
Η έκφραση “no pain, no gain” που συνεχώς επαναλαμβάνεται στον χώρο του αθλητισμού νομίζω πως αναφέρεται τελικά σε αυτή ακριβώς την περίοδο προετοιμασίας.

Άρθρο της Βαρβάρας Μαγνησαλή, ψυχολόγου-αθλητική Ψυχολόγου (sportpsychology.me) από το sports-academies.gr